Ebeveyn Ruh Sağlığı
Bilimsel doğrulama yakında

İyi ebeveynlik her zaman sakin kalmak mıdır?

Özet

Sesinizi yükselttiğiniz o anın ardından gelen bir his vardır: çocuğun yüzüne bakarsınız ve içinizden "bunu da berbat ettim" geçer. Akşam herkes uyuduktan sonra o sahne kafanızda döner durur. Birçok anne baba iyi ebeveynliği hep dingin, hiç taşmayan bir tablo gibi hayal eder; oysa o görüntü gerçek bir insanın değil, bir reklamın anne babasıdır.

Çocuk gelişimi araştırmaları yıllardır bunun tersini söylüyor. Çocuk doktoru ve psikanalist Donald Winnicott'ın "yeterince iyi ebeveyn" kavramı, kusursuzluğun bir hedef olmadığını, hatta çocuğun gerçek dünyaya uyum sağlamasının önünü kesebileceğini anlatır. Gelişim psikoloğu Edward Tronick'in "donuk yüz" deneyi de aynı yere bakar: sağlıklı bir anne baba ile çocuk arasında bile uyumsuz, kopuk anlar etkileşimin yaklaşık yüzde yetmişini kaplar. Bağı ayakta tutan, bu kopuşların hiç yaşanmaması değil, ardından gelen onarımdır.

Asıl mesele tam burada başlar. Yürümeye başlayan çocuğun beyni, öfkeyi tek başına yatıştıracak frene henüz sahip değildir; bu yüzden duygusunu sizin sinir sisteminizden ödünç alır, yani sizinle birlikte düzenler (ko-regülasyon). Çocuk her zaman sakin bir yüz gördüğünde değil, gerildiğinizi sonra kendinizi toparladığınızı gördüğünde öğrenir. "Sinirlendim, sonra sakinleştim, sonra seninle yeniden bağ kurdum" döngüsü ona duygunun yıkıcı değil, geçici ve onarılabilir bir şey olduğunu öğretir. Onu besleyen, taşmanın hiç yaşanmaması değil, taşmadan sonra gelen o tamir anıdır.

Demek ki iyi ebeveynlik hep sakin kalmak değil, taştıktan sonra geri dönebilmektir. Bir an parladığınızda çocuğun seviyesine inip yumuşak bir sesle "az önce yüksek sesle konuştum, bu seni korkutmuş olabilir, özür dilerim" demeyi deneyebilirsiniz; bu küçük onarım, kusursuz bir gün geçirmekten çok daha fazlasını öğretir. Taşmadan önce birkaç saniye nefes vermek, çocuğu güvenli bir yere bırakıp odadan kısa süre çıkmak ya da o anı sözle adlandırmak ("ikimiz de yorulduk") öfke eşiğinizi yükseltmeye yardımcı olabilir. Herkesin sınırı farklıdır; ama çocuğunuzun ihtiyacı kusursuz bir ebeveyn değil, hata yaptıktan sonra dönüp onaran bir ebeveyndir.

Bu temadaki diğer yazılar

Ebeveyn Ruh SağlığıTemalar